خوارج كه به حضرت خبر دادند : آنها از رودخانه نهروان گذشته‌اند ، فرمود : « مصارعهم دون النطفة و الله لا يفلت منهم عشرة و لا يهلك منكم عشرة » خ 59 93 ، محلهاى قتل آنها اين طرف آب است ، به خدا قسم ده نفر از آنها نجات نمى يابد و ده نفر از شما كشته نمى شود . و در موقع رفتن به صفين فرمود : « و قد رأيت ان اقطع هذه النطفة الى شر ذمة منكم موّطنين اكناف دجلة » خ 48 87 چنان ديدم كه از اين آب بگذرم به طرف جمعى از شما كه در اطراف دجله ساكن هستند . و آنگاه كه گفته شد : خوارج همه كشته شدند فرمود : « كلّا و اللّه انّهم نطف فى اصلاب الرجال و قرارات النساء » خ 60 93 كه در ( خرج ) گذشت . نطق : نطق و منطق : سخن گفتن . اهل عربيّت گفته‌اند . نطق در غير انسان به كار نرود و در غير انسان صورت گويند ، راغب نيز آن را مسلّم دانسته است ، ولى قرآن مجيد آن را در انسان ، پرندگان ، كتاب و اعضاء انسان و غيره به كار برده است ، موارد بى شمارى از آن در « نهج » آمده است . دربارهء خود فرموده : « اقمت لكم على سنن الحقّ فى جوادّ المضلة . . . اليوم انطق لكم العجماء ذات البيان » خ 4 51 شما را در راههاى حق قرار دادم در راههاى ضلالت . . . امروز براى شما حيوان بى زبان را به سخن در آورده و گويا مى گردانم ، گويند منظور از « عجماء » رموز و اشارات آن حضرت است كه غامضند ولى آنها را بيان مى فرمايد . نطاق ( مثل رجال ) كه طنابى كه با آن جهاز را بر شتر و غيره مى بندند . و نيز كمربند را گويند : « النطاق : ما يشدّ به الوسط » از حضرت سؤال شد كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرموده : « غيّر و الشيب و لا تشبهّوا باليهود » ريش را با خضاب تغيير رنگ دهيد و به يهود شبيه نباشيد ، فرمود : « انّما قال صلى الله عليه و آله و سلم ذلك و الدين قلّ فامّا الان قد اتسعّ نطاقه و ضرب بجرانه فامرو و ما اختار » حكمت 17 ، يعنى حضرت آن را در روزى فرمودند كه اهل دين كم بودند ولى الان كمربند ( ميدان ) دين وسيع شده و شتر دين گردنش را به زمين زده ( به تمكّن رسيده ) انسان اختيار دارد خضاب كند يا نكند « قل » ( مثل كلّ ) قليل الاهل .